शब्द-भेद (अर्थ के आधार पर)

शब्द-भेद (अर्थ के आधार पर) अभ्यास 1 . एकार्थक प्रतीत होने वाले शब्दों व समरूप-भिन्नार्थक शब्दों में क्या अंतर है ? उदाहरण सहित स्पष्ट कीजिए। एकार्थक प्रतीत होने वाले शब्दों समरूप-भिन्नार्थक शब्दों शब्दों के अर्थ एक जैसे प्रतीत होते है पर उनमें सूक्ष्म अंतर होता है। शब्दों के अर्थ भिन्न …

🔍 Explore

समास – सरल भाषा में

समास समास किसे कहते है ? समास = सम् (पास) + आस (रखना,बैठाना) जब दो या दो से अधिक शब्दों के मेल से एक नया संक्षिप्त शब्द बनाया जाता है तो उस प्रक्रिया को ‘समास’ कहते है। समासयुक्त पद को ‘समस्त पद’ कहते है। उसमे पहले पद को पूर्वपद और दूसरे पद को उत्तरपद कहते है। ज्यादा जानकारी के लिए link पर click …

🔍 Explore

CBSE Class 8 Hindi “संधि व उसके नियम” – अभ्यास – Questions-Answers

संधि व उसके नियम अभ्यास 1 . संधि से क्या तात्पर्य है ? उदाहरण देकर स्पष्ट कीजिए । संधि अर्थात जोड़ या मेल। व्याकरण में दो वर्णो का परस्पर मेल होने पर जो परिवर्तन होता है उसे संधि कहते है। संधि की इस प्रक्रिया में नवीन शब्द का निर्माण होता …

🔍 Explore

CBSE Class 8 “અંધેરી નગરી(Andheri nagari)” સ્વાધ્યાય-questions-answers

અંધેરી નગરી સ્વાધ્યાય નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ઉત્તર શોધીને લખો. 1) અંધેરી નગરીમાં બધી ચીજો કેવા ભાવે વેચાતી હતી ? જવાબ : એક જ ભાવે 2) ‘હાટ’ શબ્દનો સમાનાર્થી શબ્દ શુ થાય ? જવાબ : બજાર 3) તસ્કરો ચોરી કરવા ક્યાં ગયા ? જવાબ : વણિકના ઘરે 4) ‘મુલ્લાજી’ શરીરે …

🔍 Explore

CBSE Class 8 Hindi “अलंकार” (alankar) अभ्यास questions-answers

अलंकार १) उचित विकल्प पर सही का निशान लगाइए – क) अलंकार से अभिप्राय है – i ) किसी वस्तु ,व्यक्ति या स्थान का नाम ii ) काव्य की शोभा बढ़ाने वाले तत्व iii ) उपमेय-उपमान में समानता दर्शाने वाला गुण उतर – ii ) काव्य की शोभा बढ़ाने वाले …

🔍 Explore

Hindi common spellings mistake and differences

की , कि जिस दो शब्दों के बीच “की/कि ” का प्रयोग हो रहा है यदि उनके बीच कोई संबंध है तो “की” आएगा। जैसे : राहुल की शादी (किसकी शादी?”राहुल” की शादी। यहाँ दोनों शब्दों का संबंध है। ) , राम की पेन , पर्वत की चोटी आदि। जिस …

🔍 Explore

CBSE Class 7 “માધવ ક્યાંય નથી મધુવનમાં (Madhav kyay nthi mdhuvanma)” સ્વાધ્યાય -questions-answers

કાવ્ય : માધવ ક્યાંય નથી મધુવનમાં ફૂલ કહે ભમરાને(wasp) , ભમરો વાત વહે ગુંજનમાં (buzz); – માધવ(શ્રી કૃષ્ણ) ક્યાંય નથી મધુવનમાં(વ્રજનું એક વન) . કાલિન્દી(યમુના નદી)નાં જલ(પાણી) પર ઝૂકી(નમીને) પૂછે કદંબડાળી(કદંબ વૃક્ષની ડાળી) , યાદ તને બેસી અહીં વેણું(વાંસળી) , વાતા ’ તા(વગાડતાતા) વનમાળી(શ્રી કૃષ્ણ) ! લહર(wave) વમળ(whirlpool)ને કહે , …

🔍 Explore

CBSE Class 7 “ઇજિપ્તની મમી સંસ્કૃતિ (Egypt ni mummy sanskuti)” સ્વાધ્યાય -questions-answers

ઇજિપ્તની મમી સંસ્કૃતિ (with meanings) પ્રાચીનકાળ(ancient time)નાં ઇજિપ્તવાસી(people of Egypt)ઓ ઘણાં બધાં(lots of) ભગવાનમાં શ્રદ્ધા(belief) ધરાવતાં હતાં . તેઓ માનતા કે તેમના મહારાજ(king) “ ફારોહ(pharaoh means ruler) ” પણ ઈશ્વર(god) છે . ઇજિપ્તમાં રાજાને ફારોહ કહેવાતાં . તેઓ એવું માનતા(believe) કે રાજા મરી જાય પછી પણ તેમની સહાયતા(help) કરે છે …

🔍 Explore

CBSE Class 7 “સ્વામી વિવેકાનંદ (Swami Vivekanand)” સ્વાધ્યાય -questions-answers

સ્વામી વિવેકાનંદ (with meanings) સ્વામી વિવેકાનંદનું સાચું(real) નામ(name) નરેન્દ્રનાથ હતું . તેમનો જન્મ(born) કલકત્તામાં ઈ . સ .(ઈસવી સન એટલે કે ઈસુના જન્મ પછી – CE Common Era means years after Jesus Christ) ૧૮૬૩(1863) માં ૧૨(12)મી જાન્યુઆરીએ થયો હતો . તેમના પિતાજી(father)નું નામ વિશ્વનાથ દત્ત તથા માતા(mother)નું નામ ભુવનેશ્વરી હતું …

🔍 Explore

CBSE Class 7 “કાવ્ય : નદીની રેતમાં (Nadini retma)” સ્વાધ્યાય -questions-answers

કાવ્ય : નદીની રેતમાં (with meanings) નદી(river)ની રેત(sand)માં રમતું(playing) નગર(city) મળે ન મળે , ફરી(again) આ દ્રશ્ય(scene) સ્મૃતિપટ(યાદશક્તિ) ઉપર(on) મળે ન મળે . ભરી લો શ્વાસ(breathe)માં એની સુગંધ(smell)નો દરિયો(ocean) , પછી આ માટી(clay)ની ભીની(wet) અસર(effect) મળે ન મળે . પરિચિતો(familiars)ને – ધરાઈ(with satisfaction)ને જોઈ લેવા દો , આ હસતાં(smiling) ચહેરા(face) …

🔍 Explore